Việt Nam là thiên đường cà phê với vô vàn biến tấu độc đáo – từ những ly cà phê phin đậm đà bên vỉa hè đến những món latte, cold brew thời thượng trong quán hiện đại. Văn hóa cà phê đã thấm sâu vào đời sống người Việt, trở thành niềm tự hào và hứng khởi để chúng ta chia sẻ với bạn bè quốc tế. Hãy cùng khám phá tất cả các loại cà phê từng và đang được ưa chuộng ở Việt Nam – một hành trình từ hương vị cổ điển đến sáng tạo, từ đặc sản vùng miền đến xu hướng mới.
Cà phê truyền thống: Hương vị cổ điển của người Việt
Cà phê truyền thống Việt Nam gắn liền với hình ảnh chiếc phin nhỏ giọt, ly cà phê đen sóng sánh hay ly sữa đá ngọt ngào. Đây là những thức uống đã song hành cùng người Việt suốt nhiều thập kỷ, tạo nên nét văn hóa cà phê rất riêng.
Cà phê phin và cà phê sữa đá
Không gì đậm chất Việt Nam hơn một ly cà phê phin. Cà phê xay được cho vào phin nhôm nhỏ, nước nóng rót từ từ, từng giọt cà phê rơi tí tách xuống tách. Quá trình pha chế tuy chậm rãi nhưng chính sự thong thả này lại là thú vui tao nhã của người thưởng thức. Kết quả thu được là một ly cà phê đặc, đậm và thơm. Với loại robusta rang đậm, cà phê phin Việt Nam có vị đắng mạnh và hàm lượng caffeine cao, thường được cân bằng bằng đường hoặc sữa đặc.
Cà phê sữa đá (cà phê phin sữa đá) là biến tấu kinh điển của cà phê phin. Người pha cho sữa đặc có đường vào ly, nhỏ cà phê nóng lên trên rồi thêm đá – tạo nên thức uống mát lạnh, ngọt đắng hài hòa. Đây có lẽ là loại cà phê nổi tiếng nhất của Việt Nam, xuất hiện ở hầu như mọi góc phố từ Nam chí Bắc[1]. Vị đậm của cà phê được sữa đặc làm dịu, thêm cái lạnh của đá, tạo nên ly nước giải khát tuyệt vời cho ngày hè. Người Việt uống cà phê sữa đá vào buổi sáng để tỉnh táo, buổi trưa để giải nhiệt, thậm chí tối muộn vẫn có người nhâm nhi trên vỉa hè. Thức uống bình dị này đã trở thành một phần cuộc sống hàng ngày của nhiều người Việt.
Bạc xỉu – ly “cà phê trắng” của Sài Gòn xưa
Nếu miền Bắc có cà phê nâu (cà phê sữa), thì người Sài Gòn xưa tự hào có món bạc xỉu. Tên gọi nghe lạ tai này thực chất bắt nguồn từ tiếng Quảng Đông “bạc tẩy xỉu phé”, nghĩa là “ly sữa nóng kèm một chút cà phê”[2]. Đúng như tên gọi, bạc xỉu là ly sữa pha cà phê – trong đó phần sữa nhiều hơn phần cà phê rất nhiều. Khác với cà phê sữa đá thông thường (cà phê nâu) – nơi cà phê chiếm tỷ lệ chủ đạo, bạc xỉu nghiễm nhiên được gọi vui là “cà phê trắng” vì gần như toàn sữa, thoảng vị cà phê nhẹ[3].
Bạc xỉu ra đời trong cộng đồng người Hoa Chợ Lớn vào thập niên 1950–1960[3]. Thuở ấy, vị đắng của cà phê đen hay thậm chí vị đậm của cà phê sữa vẫn quá sức với nhiều phụ nữ và trẻ em. Nhưng hương thơm quyến rũ của cà phê thì lại hấp dẫn họ. Thế là người ta sáng tạo ra bạc xỉu bằng cách giảm lượng cà phê, tăng sữa để ai cũng có thể thưởng thức[4]. Một ly bạc xỉu chuẩn vị gồm sữa đặc ở đáy ly, một chút sữa tươi hoặc sữa bò tươi, rồi chút cà phê phin được “chế” lên trên cùng tạo màu nâu nhạt. Khi uống có thể khuấy đều tất cả, hương vị sẽ ngọt béo, thoang thoảng vị cà phê, rất dễ uống. Ngày nay, bạc xỉu có thể dùng nóng hoặc đá, nhưng nhiều người sành uống cho rằng uống nóng mới thơm ngon nhất, cảm nhận rõ mùi sữa hòa quyện cà phê. Ở Sài Gòn, bạc xỉu thường được uống kèm bánh tiêu, quẩy cho đúng điệu xưa[5].
Cà phê trứng – “tiramisu” phiên bản Việt
Đây chính là niềm tự hào của Hà Nội, một thức uống mà ai cũng tò mò muốn thử khi ghé thăm thủ đô. Cà phê trứng nghe lạ tai nhưng đã có lịch sử gần 80 năm[6]. Thức uống này do cụ Nguyễn Văn Giảng sáng tạo ra năm 1946, khi ông còn làm pha chế ở khách sạn Metropole Hanoi[7]. Thời bấy giờ, sữa tươi khan hiếm và đắt đỏ, cụ Giảng đã nghĩ ra cách dùng lòng đỏ trứng gà đánh bông với sữa đặc để thay thế sữa tươi – vừa rẻ vừa bổ dưỡng[8]. Không ngờ công thức “chữa cháy” ấy lại cho ra đời một món đồ uống tuyệt hảo, tồn tại bền bỉ suốt bao năm.
Cà phê trứng được pha chế khá cầu kỳ: lòng đỏ trứng gà tươi đánh thật bông với sữa đặc và đường cho đến khi ngả màu vàng kem và dậy mùi thơm. Cà phê (thường là cà phê phin đậm) được rót ra một ly nhỏ, sau đó phủ lên trên một lớp kem trứng sánh mịn. Ly cà phê thường được đặt trong một chén nước nóng hoặc nến nhỏ để giữ ấm[9]. Khi uống, thực khách sẽ được phục vụ một chiếc thìa để ăn lớp kem trứng béo ngậy trước, như ăn kem hoặc ăn custard, rồi mới nhấp những ngụm cà phê đắng nhẹ ở dưới. Sự kết hợp hài hòa giữa vị đắng đằm của robusta và vị ngậy ngọt của kem trứng tạo nên một trải nghiệm vị giác tuyệt vời – nhiều du khách nước ngoài miêu tả nó giống như đang uống một chiếc tiramisu lỏng vậy.
Món cà phê “độc nhất vô nhị” này gắn liền với tên tuổi quán Giảng Cafe ở phố cổ Hà Nội – nơi khai sinh ra nó. Trải qua thời gian, cà phê trứng vẫn được gia đình cụ Giảng duy trì công thức gia truyền gồm trứng, sữa đặc, bơ, phô mai… đánh lên cho thật bông[10]. Ngồi trong không gian quán cổ kính, nhấm nháp ly cà phê trứng thơm ngọt vào một sáng se lạnh, bạn sẽ cảm nhận rõ hồn cốt Hà Nội xưa trong từng giọt cà phê.
Cà phê vợt – hoài niệm Sài Gòn một thuở
Nếu Hà Nội có cà phê trứng thì Sài Gòn tự hào với cà phê vợt – loại cà phê pha bằng túi lọc vải (túi vợt) thay cho phin. Đây là cách pha cà phê xưa cũ nhất ở Sài Gòn, có từ thời ông bà chúng ta. Tiêu biểu phải kể đến quán Cheo Leo trong hẻm nhỏ quận 3, tồn tại từ năm 1938 và đến nay vẫn đông khách[11]. Cà phê vợt được pha bằng cách cho bột cà phê và một miếng vải lọc vào siêu đất (ấm đất), rót nước sôi rồi ủ trên lò than. Người pha phải canh lửa thật khéo: lửa quá to thì cà phê bị cháy khét và chua, lửa quá nhỏ thì không đủ thơm[12]. Cà phê sau khi “kho” (ủ) đủ độ sẽ được rót qua một siêu khác để giữ nóng, hoặc rót thẳng ra ly phục vụ khách[13].
Hương vị cà phê vợt có nét gì đó rất mộc mạc, êm dịu, không quá gắt. Nhiều người Sài Gòn lâu năm vẫn mê đắm vị cà phê vợt ủ than ấy, cho rằng không có loại cà phê tân thời nào sánh bằng[14]. Hiện nay, Sài Gòn chỉ còn sót lại vài quán cà phê vợt gia truyền, nhưng họ đều giữ gìn gần như nguyên vẹn phong cách xưa: từ cái ấm đất, bếp than đỏ lửa đến cách phục vụ bằng ly tách cũ. Ngồi ở quán cà phê vợt lâu đời, bạn sẽ thấy thời gian như chậm lại, Sài Gòn xưa hiện về qua từng ngụm cà phê.
Cà phê muối – chút “mặn mà” từ cố đô Huế
Nhắc đến Huế, nhiều người nghĩ ngay đến cà phê muối – một sáng tạo mới lạ xuất hiện khoảng hơn chục năm trở lại đây nhưng nhanh chóng gây tiếng vang. Cà phê muối bắt nguồn từ một quán nhỏ ở Huế, nơi người pha đã nghĩ ra cách cho muối vào cà phê để tạo hương vị khác biệt. Nghe có vẻ kỳ lạ, nhưng một chút muối hóa ra lại làm nổi bật vị ngọt và giảm đi vị đắng của cà phê, tương tự như khi ta cho muối vào caramel vậy[15]. Công thức phổ biến của cà phê muối Huế là: dưới đáy ly cho một ít sữa đặc, kế đó rót cà phê phin vào, trên cùng phủ lớp kem sữa hoặc kem phô mai được đánh với muối hạt. Khi uống, thực khách khuấy đều để lớp kem muối hòa tan vào cà phê. Kết quả là một hương vị rất hài hòa: có vị mặn nhẹ nhưng không hề khó uống, ngược lại còn béo ngậy, thơm ngọt hơn bình thường[15].
Từ một đặc sản xứ Huế, cà phê muối nay đã lan tỏa khắp nơi và chinh phục cả du khách quốc tế[16][17]. Rất nhiều người tò mò muốn thử xem cà phê muối ra sao, và phần lớn đều ấn tượng ngay từ ngụm đầu tiên. Thức uống độc đáo này thành công đến mức ngay cả các chuỗi lớn như Starbucks tại Việt Nam cũng phải hòa vào trào lưu bằng cách tung ra phiên bản cà phê muối của riêng họ[17]. Quả thật, cái vị mặn mà tưởng chừng “trái khoáy” ấy lại chính là điểm nhấn làm bừng sáng vị cà phê truyền thống – một sáng tạo đầy tự hào của người Việt.
Cà phê hiện đại và sáng tạo: Khi giới trẻ dẫn đầu xu hướng
Bên cạnh những giá trị truyền thống, văn hóa cà phê Việt Nam không ngừng đổi mới. Giới trẻ ngày nay thích thú thử nghiệm những công thức sáng tạo, kết hợp cà phê với nhiều nguyên liệu mới lạ. Từ cà phê dừa béo ngậy, sữa chua thanh mát cho đến cold brew thời thượng, những món “cà phê thế hệ mới” này đang định hình xu hướng thưởng thức hiện đại.
Cà phê cốt dừa – ngọt mát hương vị miền biển
Nhắc đến các món cà phê sáng tạo made in Vietnam, không thể bỏ qua cà phê cốt dừa. Thức uống béo thơm này được cho là khởi nguồn từ Hải Phòng, nơi một quán cà phê địa phương nghĩ ra cách pha chế độc đáo: kết hợp nước cốt dừa béo ngậy với cà phê[18]. Cái hay là sự kết hợp ấy đã trung hòa hoàn hảo: độ ngọt và béo của cốt dừa làm dịu vị đắng cà phê, tạo nên ly nước mát lạnh, thơm thoảng hương dừa cực kỳ sảng khoái. Một số quán ở Hải Phòng còn cho thêm thạch sương sáo, dừa khô, trân châu… để tăng phần thú vị khi uống[19]. Cà phê cốt dừa có thể được xay đá như sinh tố hoặc phục vụ dưới dạng cà phê đen đá kèm một lớp hỗn hợp cốt dừa sữa đặc phía trên. Khi uống, ta khuấy đều hoặc thưởng thức từ từ để cảm nhận cả vị cà phê lẫn vị dừa.
Từ đặc sản đất Cảng, cà phê cốt dừa nay đã phủ sóng rộng rãi ở khắp các tỉnh thành[20]. Rất nhiều chuỗi cà phê và quán xá ở Hà Nội, Sài Gòn… đã thêm món này vào menu. Du khách nước ngoài cũng mê mẩn món cà phê “như món tráng miệng” này – có người còn so sánh nó với kem dừa cà phê. Thử tưởng tượng trong cái nóng nhiệt đới, cầm trên tay ly cà phê cốt dừa mát lạnh, vừa đậm đà caffein vừa ngọt ngào hương dừa, thật khó ai có thể cưỡng lại!
Cà phê sữa chua – sự kết hợp lạ mà ngon
Sữa chua cà phê (cà phê sữa chua) là một biến tấu mới nổi vài năm gần đây, chủ yếu ở Hà Nội và một số thành phố lớn. Nghe tên thì có vẻ không liên quan, nhưng vị chua thanh của sữa chua hóa ra lại hòa hợp tuyệt vời với vị đắng đậm của cà phê. Sữa chua Việt Nam thường được làm từ sữa đặc nên có độ ngọt và béo mịn vừa phải. Khi thêm một shot cà phê phin hoặc espresso vào, ta được hỗn hợp chua ngọt đắng béo rất cân bằng và lạ miệng[21]. Cảm giác vừa mát lạnh, sảng khoái từ sữa chua, lại vừa tỉnh táo nhờ cà phê, khiến ai thử qua cũng thấy thú vị.
Thường thì sữa chua cà phê được phục vụ trong ly hoặc cốc thủy tinh, bên dưới là lớp sữa chua trắng mịn, bên trên rưới một lớp cà phê đen. Người uống có thể lựa chọn khuấy đều tất cả hoặc thưởng thức từng thìa sữa chua kèm chút cà phê. Đây là món đồ uống rất thích hợp cho những ngày hè – khi bạn muốn một thứ gì đó vừa mát lạnh như sữa chua đá, lại vừa có hương cà phê để tỉnh táo. Nhiều bạn trẻ ban đầu e ngại “sữa chua và cà phê có hợp không nhỉ?”, nhưng rồi uống một lần là nghiện. Sữa chua cà phê chính là minh chứng cho sự sáng tạo vô biên trong ẩm thực Việt.
Cà phê trái cây và sinh tố cà phê – bản giao hưởng hương vị mới
Nếu như trước đây cà phê thường chỉ kết hợp với sữa đường, thì nay các tín đồ pha chế đã mạnh dạn đưa cả trái cây vào cùng cà phê, tạo nên những hương vị rất mới lạ. Người ta gọi chung đó là cà phê trái cây hoặc sinh tố cà phê. Ví dụ tiêu biểu có sinh tố bơ cà phê – đặc sản Đà Lạt được nhiều người yêu thích. Quả bơ chín xay nhuyễn với sữa đặc thành hỗn hợp mịn, rồi rót một ly cà phê đen lên trên. Khuấy lên ta sẽ có ngay một ly sinh tố bơ vị cà phê: béo ngọt mùi bơ, phảng phất hương cà phê, uống như một loại smoothie tráng miệng vô cùng độc đáo[22]. Tương tự, nhiều nơi còn thử nghiệm cà phê xoài, cà phê dừa, cà phê sầu riêng… Mỗi loại trái cây khi kết hợp với vị đắng của cà phê lại tạo nên một cung bậc hương vị khác nhau[23]. Chẳng hạn, sầu riêng thơm béo hoà cùng cà phê cho trải nghiệm cực kỳ ấn tượng, xoài chua ngọt kết hợp cà phê mang lại dư vị nhiệt đới mới mẻ, hay cam/quýt thêm vào cà phê thì lại thành món uống thanh mát kiểu citrus coffee.
Những ly cà phê trái cây thường có màu sắc bắt mắt, trang trí cầu kỳ, rất được giới trẻ ưa chuộng để “check-in” sống ảo[24]. Nhưng không chỉ đẹp, chúng còn thật sự ngon miệng nếu biết phối hợp khéo léo tỷ lệ. Hiện nay, nhiều quán cà phê specialty và các barista Việt tài năng không ngừng sáng tạo ra công thức mới với cà phê và trái cây – từ dưa hấu, thơm, cho đến các loại syrup trái cây nhập ngoại – nhằm mang đến trải nghiệm độc đáo cho thực khách. Có thể nói, cà phê trái cây đang mở ra một chương mới, giúp đa dạng hóa văn hóa cà phê nước nhà.
Cà phê ủ lạnh (Cold Brew) – làn gió mới mát lành
Trong những năm gần đây, cold brew (cà phê ủ lạnh) đã trở thành trào lưu thịnh hành ở Việt Nam, đặc biệt trong giới trẻ yêu thích phong cách sống hiện đại. Khác với cà phê phin pha nóng truyền thống, cold brew được pha bằng cách ngâm bột cà phê trong nước lạnh suốt nhiều giờ, thường từ 8–24 tiếng. Nhờ chiết xuất chậm bằng nước lạnh, cold brew có vị êm dịu, ít đắng và chua hơn hẳn, đồng thời lưu giữ được hương thơm nguyên bản của hạt cà phê[25]. Ly cà phê thu được thường mượt mà, ngọt tự nhiên, rất dễ uống – kể cả với những người không quen vị đậm của cà phê rang đậm.
Giới trẻ thích cold brew còn vì sự tiện lợi và linh hoạt của nó. Bạn có thể pha sẵn một bình cà phê ủ lạnh để tủ, dùng dần trong vài ngày. Cà phê ủ lạnh cũng dễ dàng kết hợp với nhiều thứ: uống nguyên chất, thêm đá, pha cùng sữa tươi, sữa đặc, caramel hoặc syrup trái cây đều ngon[26][27]. Các quán cà phê hiện nay hầu như đều bổ sung cold brew vào thực đơn như một món “must-try” thời thượng. Cầm trên tay chai cold brew mát lạnh, nhấp một ngụm nhỏ, bạn sẽ thấy sự khác biệt: cà phê không còn quá gắt mà trở nên êm mượt, thanh tao. Đúng là một trải nghiệm “cực chill” cho những ngày nắng nóng hoặc khi cần đổi vị sau hàng loạt ly phin đậm đà.
Cà phê “pha máy” và làn sóng quán chuỗi hiện đại
Cùng với sự du nhập văn hóa phương Tây, người Việt – đặc biệt là lớp trẻ – ngày càng thích thú với các loại cà phê espresso phong cách Ý. Cappuccino, latte, mocha, macchiato… từng là thứ xa lạ thì nay đã trở thành đồ uống quen thuộc trong các quán cà phê chuỗi như Highlands, The Coffee House, Trung Nguyên Legend hay thậm chí Starbucks. Điểm hấp dẫn của dòng cà phê “ngoại” này nằm ở hương vị tinh tế và vẻ đẹp nghệ thuật: một ly cappuccino với lớp bọt sữa dày, vẽ latte art đẹp mắt thực sự “ghi điểm” mạnh với giới trẻ ưa cái mới[28]. Hương vị thì nhẹ nhàng, dễ chịu hơn robusta đậm – espresso dùng hạt arabica hoặc blend nên ít đắng hơn, lại có thể tùy ý thêm vani, caramel, syrup hạt dẻ… rất đa dạng.
Không chỉ hương vị, việc thưởng thức cà phê theo phong cách hiện đại còn là một trải nghiệm không gian. Giới trẻ thích ngồi ở những quán đẹp, máy lạnh mát mẻ, mở nhạc nhẹ và check-in cùng ly latte trên tay[29]. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng trả 50–70 nghìn cho một ly cà phê máy – mức giá cao hơn hẳn ly phin vỉa hè – để đổi lấy chất lượng dịch vụ và không gian. Các quán chuỗi và quán specialty cũng chú trọng đầu tư máy móc hiện đại, hạt cà phê nhập khẩu, đào tạo barista bài bản… Tất cả làm nên một làn sóng mới bên cạnh cà phê vỉa hè truyền thống.
Điều thú vị là các chuỗi cà phê Việt Nam hiện nay thường kết hợp cả hai phong cách: vừa phục vụ espresso máy, vừa giữ lại cà phê phin cho khách lựa chọn. Bạn có thể gọi một ly phin sữa đá tại Highlands, hay một ly bạc xỉu tại The Coffee House dễ dàng như gọi latte hay cold brew. Sự giao thoa này cho thấy văn hóa cà phê Việt rất linh hoạt và giàu bản sắc – chúng ta tiếp thu cái mới nhưng không bỏ quên giá trị xưa cũ. Dù là ly cà phê phin đậm đà hay ly latte nhẹ nhàng, tất cả đều góp phần làm phong phú thêm bức tranh cà phê Việt Nam hiện đại.
Kết luận: Tự hào hương vị cà phê Việt
Từ những quán cóc vỉa hè đến những tiệm cà phê sang trọng, từ cốc cà phê đen đá giản dị đến ly frappe trái cây cầu kỳ, văn hóa cà phê Việt Nam quả thật đa dạng vô cùng. Mỗi loại cà phê, dù truyền thống hay hiện đại, đều mang trong mình một câu chuyện về sự sáng tạo và thích nghi của người Việt. Chúng ta đã tạo ra biết bao thức uống hấp dẫn từ cà phê: nào cà phê muối, cà phê trứng, cà phê cốt dừa, sinh tố cà phê, sữa chua cà phê, cà phê sữa đá… – những hương vị tuyệt vời đang được bạn bè quốc tế xuýt xoa khen ngợi[30][31].
Thật vậy, cà phê Việt Nam đang dần khẳng định vị thế trên bản đồ ẩm thực thế giới. Năm 2023, cà phê sữa đá Việt Nam còn được chuyên trang TasteAtlas xếp hạng đứng đầu trong 10 loại cà phê ngon nhất thế giới[32] – một minh chứng rõ ràng rằng hương vị cà phê của ta có sức hút đặc biệt. Báo chí quốc tế như CNN cũng nhiều lần ca ngợi những biến tấu độc đáo của Việt Nam, từ vị mặn mà của cà phê muối đến độ béo ngậy của cà phê trứng[33]. Ngay cả các thương hiệu lớn nước ngoài cũng bắt đầu học hỏi: Starbucks tại Việt Nam đã ra mắt phiên bản cà phê muối, nhiều quán cà phê ở Mỹ, Anh cũng đưa egg coffee, salt coffee vào menu[34][35].
Có thể nói, hành trình ly cà phê Việt từ hạt đến tách, từ quán nhỏ trong hẻm đến chuỗi cửa hàng toàn cầu, là một câu chuyện truyền cảm hứng về sự giao thoa văn hóa. Mỗi người Việt yêu cà phê đều có quyền tự hào về di sản ẩm thực này. Hãy cùng nâng niu và quảng bá những ly cà phê đậm tình quê hương ấy – để bạn bè năm châu biết rằng Việt Nam không chỉ có phở, có nem, mà còn có một nền văn hóa cà phê đặc sắc, quyến rũ không kém bất kỳ nơi nào trên thế giới!
Nguồn tham khảo: Cà phê muối, cà phê trứng, cà phê cốt dừa, sinh tố cà phê… đều là những sáng tạo độc đáo của người Việt[30]. Bạc xỉu bắt nguồn từ văn hóa người Hoa ở Sài Gòn thập niên 50–60[3][2]. Cà phê trứng do ông Giảng sáng chế tại Hà Nội năm 1946[7][8]. Cà phê phin, cà phê sữa đá phổ biến trên khắp các vỉa hè Việt Nam[1]. Cà phê muối xuất xứ Huế với lớp kem muối cân bằng vị đắng cà phê[36][15]. Cà phê cốt dừa khởi phát từ Hải Phòng rồi lan rộng[18][20]. Sữa chua cà phê, sinh tố bơ cà phê mang lại hương vị mới lạ mà hài hòa[21][22]. Cold brew là xu hướng hiện đại giúp cà phê dễ uống hơn với giới trẻ[25]. Những dẫn chứng này cho thấy bức tranh phong phú và sức sống mạnh mẽ của cà phê Việt Nam – một nét văn hóa ẩm thực đáng tự hào.[32][34]
[1] [16] [21] [22] [36] 7 Must-Try Vietnamese Coffee Types | Travel Hiatus
[2] [3] [4] [5] Bạc xỉu – Wikipedia tiếng Việt
https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%A1c_x%E1%BB%89u
[6] Lịch sử 80 năm của cà phê trứng trong khách sạn Hà Nội – VnExpress
https://vnexpress.net/lich-su-80-nam-cua-ca-phe-trung-trong-khach-san-ha-noi-4878901.html
[7] [8] [10] Cà phê Giảng – Wikipedia tiếng Việt
https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A0_ph%C3%AA_Gi%E1%BA%A3ng
[9] Egg coffee – Wikipedia
https://en.wikipedia.org/wiki/Egg_coffee
[11] [12] [13] [14] Cheo Leo, quán cà phê vợt lâu đời nhất Sài Gòn
https://thanhnien.vn/cheo-leo-quan-ca-phe-vot-lau-doi-nhat-sai-gon-185514203.htm
[15] [17] [30] [31] [32] [33] [34] [35] Theo CNN, hương vị tuyệt vời của cà phê Việt Nam đã trở thành xu hướng đồ uống phổ biến thế giới
[18] [19] [20] Cà phê cốt dừa Hải Phòng: 4 quán chuẩn vị, đắt khách
https://vinwonders.com/vi/wonderpedia/news/ca-phe-cot-dua-hai-phong
[23] [24] [28] [29] Xu hướng thưởng thức cà phê của giới trẻ hiện nay 2024
[25] [26] [27] Cà Phê Cold Brew – Trào lưu hot của giới trẻ | Hoàng Hiệp Coffee
https://hoanghiepcoffee.com/ca-phe-cold-brew-trao-luu-hot-cua-gioi-tre
